Kahramanmaraş’taki beş ilçe belediyesi, Sayıştayın 2025 yılı denetim raporlarında kamu alımlarına ilişkin tespitlerle yer aldı. Andırın, Çağlayancerit, Ekinözü, Göksun ve Nurhak belediyelerinde, doğrudan temin ve ilgili pazarlık usulleriyle gerçekleştirilen alımlarda mevzuatta öngörülen harcama sınırının Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınmadan aşıldığı bildirildi.
Paylaşılan denetim bulgularına göre Türkiye genelinde 48 ilde toplam 126 belediye, Kamu İhale Kanunu kapsamında belirlenen yüzde 10’luk sınırın aşılmasıyla ilgili tespitlere konu oldu. Kahramanmaraş’tan ise beş ilçe belediyesi bu listede yer aldı.
Kahramanmaraş’tan Beş Belediye Listede
2025 yılı denetim bulgularında yer alan Kahramanmaraş belediyeleri Andırın Belediyesi, Çağlayancerit Belediyesi, Ekinözü Belediyesi, Göksun Belediyesi ve Nurhak Belediyesi olarak sıralandı.
Söz konusu belediyelerin, ilgili alım yöntemleri için öngörülen yüzde 10’luk sınırı Kamu İhale Kurulundan uygun görüş almadan aştığı belirtildi. Ancak paylaşılan bilgilerde belediyelerin her biri için toplam harcama tutarı, yasal sınırın ne kadar aşıldığı veya hangi alım kalemlerinde bu durumun ortaya çıktığı ayrı ayrı açıklanmadı.
Bu nedenle beş belediyenin aynı miktarda harcama yaptığı ya da limit aşım tutarlarının birbirine eşit olduğu yönünde bir değerlendirme yapılamıyor.
Yüzde 10’luk Sınır Nasıl Uygulanıyor?
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin (ı) bendi, kamu idarelerinin belirli alım yöntemleriyle gerçekleştirdiği harcamaların yıllık toplamına ilişkin sınırlamalar getiriyor. Düzenleme kapsamında doğrudan temin ve ilgili pazarlık usulleriyle yapılan alımlar, ilgili bütçe ödeneğinin yüzde 10’u üzerinden değerlendiriliyor.
Bu sınırın aşılmasının gerekli olduğu durumlarda Kamu İhale Kurulundan uygun görüş alınması gerekiyor. Düzenlemenin amacı, kamu alımlarında açık ve rekabetçi ihale yöntemlerinin esas alınmasını, istisnai yöntemlerin ise mevzuatla belirlenen çerçevede kullanılmasını sağlamak.
Buradaki yüzde 10’luk sınır, belediyenin bütün bütçesine uygulanan genel bir harcama yasağı anlamına gelmiyor. Sınır, kanunda belirtilen alım usulleri ve ilgili ödenekler üzerinden hesaplanıyor. Bu nedenle Sayıştay bulgusu, belediyelerin bütün harcamalarının mevzuata aykırı olduğu anlamına gelmiyor.
Kahramanmaraş Belediyelerinde Tutar Açıklanmadı
Paylaşılan haberde Andırın, Çağlayancerit, Ekinözü, Göksun ve Nurhak belediyelerinin ilgili denetim bulgularında yer aldığı aktarılırken, belediyeler için ayrı ayrı parasal limit aşımı bilgisi paylaşılmadı.
Bu nedenle hangi belediyenin kaç liralık alım gerçekleştirdiği veya yüzde 10’luk sınırı ne kadar geçtiği konusunda kesin bir rakam vermek mümkün değil. Türkiye genelindeki bazı belediyelere ilişkin örneklerde ise harcama ve aşım tutarlarına yer verildi.
Paylaşılan verilere göre Ordu Büyükşehir Belediyesinde 165 milyon TL olarak belirtilen sınırın 104,6 milyon TL üzerinde, toplam 269,6 milyon TL harcama yapıldığı belirtildi. Çankırı Belediyesinde 39,9 milyon TL’lik sınır karşısında yaklaşık 118 milyon TL harcama gerçekleştirildiği aktarıldı. Gaziantep Araban Belediyesinde ise 7,7 milyon TL’lik sınır karşısında 26,8 milyon TL doğrudan temin harcaması yapıldığı ifade edildi.
Eskişehir Büyükşehir Belediyesinde sınırı aşan 70,3 milyon TL’lik alımın 64,8 milyon TL’lik bölümü için izin alındığı, kalan 5,5 milyon TL’lik bölümün ise izinsiz gerçekleştirildiği belirtildi. Bilecik Belediyesinde de 27,3 milyon TL olarak belirtilen sınırın 6,8 milyon TL aşılarak 34,1 milyon TL harcama yapıldığı aktarıldı. Bu tutarlar Kahramanmaraş’taki belediyelere ait değil.
Belediyelerin Gerekçeleri Raporda Yer Aldı
Paylaşılan denetim bulgularında bazı belediyelerin limit aşımına ilişkin açıklamalarına da yer verildi. Yerel yönetimlerin bir bölümünün kamu hizmetlerinin kesintiye uğramaması ve öngörülemeyen ihtiyaçların karşılanması gerekçelerini öne sürdüğü bildirildi.
Araç ve iş makineleri için ihtiyaç duyulan yedek parçalar gibi acil alımlar, belediyelerin dile getirdiği gerekçeler arasında gösterildi. Bazı belediyelerin ise ilerleyen dönemlerde mevzuatta öngörülen izin süreçlerine daha fazla dikkat edeceklerini bildirdiği aktarıldı.
Sayıştayın değerlendirmesinde, sonradan yapılan açıklamaların geçmiş dönemdeki mevzuata aykırılığı ortadan kaldırmadığı belirtildi. Ancak bu gerekçelerin hangilerinin Kahramanmaraş’taki beş belediyeye ait olduğu ayrı ayrı açıklanmadı.
Denetim Bulgusu Kesinleşmiş Karar Anlamına Gelmiyor
Bir belediyeye ilişkin Sayıştay bulgusu bulunması, kamu kaynaklarının kullanımında mevzuat açısından değerlendirilmesi gereken bir durum tespit edildiğini gösteriyor. Bununla birlikte denetim bulgusu, tek başına belediye yöneticileri hakkında kesinleşmiş mahkûmiyet kararı bulunduğu anlamına gelmiyor.
Kahramanmaraş’taki beş belediyeye ilişkin paylaşılan bilgilerde herhangi bir kişi hakkında verilmiş kesinleşmiş yargı kararı veya uygulanmış yaptırım ayrıntısı bulunmuyor. Haber konusu tespit, doğrudan temin ve ilgili pazarlık usullerindeki harcama sınırının gerekli izin alınmadan aşılmasıyla ilgili.
Belediyelerin ayrıntılı açıklamaları, bulgulara verdikleri yanıtlar ve parasal tutarlar, her belediyenin kendi denetim raporu üzerinden ayrıca değerlendirilebilecek. Kahramanmaraş’ta beş belediyenin aynı başlık altında gündeme gelmesi, kamu alımlarında mevzuata uygunluk ve harcama sınırlarını yeniden gündeme taşıdı.