Karadeniz Havzası’nda tarımsal üretimi tehdit eden istilacı böceklere karşı dijital takip sistemi kurulması için çalışma başlatılıyor. Trabzon Ticaret Borsası (TTB) koordinasyonunda yürütülen Avrupa Birliği destekli AGRICOOP Projesi ile özellikle fındık bahçelerinde görülen zararlıların yayılımı ve bölgesel yoğunluğu izlenecek.
Proje kapsamında aralık ayında Türkiye, Gürcistan ve Bulgaristan’da toplam 15 noktada istasyonların kurulmasına başlanması planlanıyor. İstasyonların aralık ayında başlayacak kurulum sürecinin haziran ayında tamamlanması öngörülüyor. Sistemlerin bu tarihten sonra da faaliyetlerini sürdürmesi bekleniyor.
İstasyonlar Zararlıların Hareketini İzleyecek
Kurulacak istasyonlarda sensörler, görüntüleme sistemleri ve feromon tuzaklar kullanılacak. Bu altyapı sayesinde hava ve toprak koşullarının yanı sıra istilacı böceklerin popülasyonu da takip edilecek. Böylece zararlıların hangi bölgelerde yoğunlaştığı, zaman içinde nasıl yayıldığı ve mevsimsel hareketlerinin nasıl değiştiği konusunda veri toplanacak.
İstasyonların ülkelere ve illere göre dağılımı da belirlendi. Buna göre Trabzon’da 9, Samsun’da 2, Gürcistan ve Bulgaristan’da ise ikişer istasyon kurulacak. Projede Gürcistan ve Bulgaristan’ın yanı sıra Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi de ortak olarak yer alıyor.
Üreticiler Fotoğraflarla Sisteme Katkı Sunacak
AGRICOOP Projesi’nin önemli bileşenlerinden biri MAPPEST mobil uygulaması olacak. Üreticiler, bahçelerinde karşılaştıkları zararlı böceklerin fotoğraflarını bu uygulama üzerinden sisteme yükleyebilecek. Uygulama aracılığıyla gönderilen görüntüler, istasyonlardan elde edilen verilerle birlikte değerlendirilecek.
Bu verilerle istilacı türlerin yayılım alanları, bölgesel yoğunlukları ve mevsimsel hareketleri hakkında daha kapsamlı bilgi elde edilmesi amaçlanıyor. Toplanan verilerin, tarımsal risklerin daha erken belirlenmesine ve üreticilerin zamanında önlem alabilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
“Zararlıların Popülasyonunu Önceden Ölçmek Önemli”
Trabzon Ticaret Borsası Başkanı Eyyüp Ergan, projenin Karadeniz Havzası’ndaki zararlı türlerin yaygınlığını ortaya koyacağını belirtti. İstasyonların büyük bölümünün Trabzon’da kurulacağını ifade eden Ergan, farklı ülkelerde yürütülecek ortak çalışmayla bölgedeki istilacı tür hareketlerinin daha yakından izlenebileceğini söyledi.
Fındık başta olmak üzere farklı tarım ürünlerinde kokarca kaynaklı zararlar görüldüğüne dikkat çeken Ergan, zararlıların popülasyonunun önceden ölçülmesinin mücadeleyi kolaylaştıracağını vurguladı. Hangi türün hangi dönemde ortaya çıktığının ve sayısının nasıl değiştiğinin belirlenmesiyle daha doğru zamanda önlem alınabileceğini dile getirdi.
Ergan, bu yıl kokarca vakalarının geçen yıla göre daha az görüldüğünü, samuray arılarıyla yürütülen mücadelenin bunda etkili olduğunu ifade etti. Projenin zararlıların tespit edilmesi ve izlenmesine yönelik olduğunu belirten Ergan, mücadele çalışmalarının ilgili kamu kurumları tarafından sürdürüleceğini kaydetti.
Sınır Ötesi Hareketlilik De Takip Edilecek
Projenin sınır ötesi boyutuna da değinen Ergan, Gürcistan ve Bulgaristan’da kurulacak istasyonların bölgeye yaklaşan zararlı türlerin önceden fark edilmesine yardımcı olacağını belirtti. Bu sayede yalnızca Türkiye’deki mevcut böcek yoğunluğu değil, komşu bölgelerdeki hareketlilik de izlenebilecek.
Sistemin uzun vadede istilacı türlerin yayılımının daha yakından takip edilmesine ve tarımsal üretimin korunmasına katkı sağlaması hedefleniyor.