Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, enflasyonun ana eğiliminde Temmuz ayından itibaren yeniden gerileme görüldüğünü açıkladı. Karahan, Eylül ayı itibarıyla yıllıklandırılmış ana eğilimin yüzde 23,7 seviyesine indiğini ve bu oranın mevcut yıllık enflasyonun yaklaşık 6 puan altında bulunduğunu belirtti.
Karahan, İstanbul Finans Merkezi (İFM) Ziraat Bankası Oditoryum Salonu’nda düzenlenen ‘Yatırımın Yeni Odağı: Geleceğe Değer Üretmek Zirvesi’nde konuştu. Zirveye Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Cumhurbaşkanlığı Yatırım ve Finans Ofisi Başkanı Ahmet Burak Dağlıoğlu, Türkiye Varlık Fonu Genel Müdürü Salim Arda Ermut ve çok sayıda davetli katıldı. Etkinlikte Türkiye’nin küresel dönüşümdeki konumu, geleceğin yatırım fırsatları ve geleceğe değer üretme odağındaki yatırım yaklaşımları ele alındı.
Yıllık Enflasyon Yüzde 29,7’ye Geriledi
Yakın dönem enflasyon gelişmelerinin dezenflasyonda önemli mesafe alındığını gösterdiğini ifade eden Karahan, 2024 yılı Mayıs ayında yüzde 75,5’e yükselen enflasyonun uygulanan politikaların etkisiyle önemli ölçüde gerilediğini söyledi.
Karahan, jeopolitik gelişmelerin ve başta enerji olmak üzere arz yönlü baskıların dezenflasyon sürecini yavaşlattığını belirtti. Bu etkiler nedeniyle yıllık enflasyondaki gerileme ivmesinin zayıfladığını kaydeden Karahan, yıllık enflasyonun Nisan ayındaki yüzde 32,4 seviyesinden 2,6 puan gerileyerek Eylül’de yüzde 29,7 olarak gerçekleştiğini aktardı.
Yıllık enflasyonun geriye dönük 12 aydaki fiyat değişimlerinin toplamını içerdiğini hatırlatan Karahan, enflasyonun yakın dönemdeki seyrini değerlendirmek için ana eğilim göstergelerinin takip edildiğini dile getirdi.
Ana Eğilimde Temmuz Sonrası Düşüş
Karahan, savaşın etkilerinin belirginleştiği Mart-Haziran döneminde üç aylık ortalamaların ana eğilimde yükselişe işaret ettiğini, Temmuz ayından itibaren ise yeniden gerileme kaydedildiğini söyledi. Yıllıklandırılmış ana eğilimin savaş döneminde yüzde 30’lar seviyesine yükseldiğini belirten Karahan, Eylül itibarıyla bu oranın yüzde 23,7’ye indiğini ifade etti.
Bu seviyenin mevcut yıllık enflasyonun yaklaşık 6 puan altında olduğuna dikkat çeken Karahan, ana eğilimin yıllık enflasyonun altında seyretmesinin, arz yönlü baskıların sönümlenmesi halinde dezenflasyonun önümüzdeki dönemde hızlanarak devam edebileceğine işaret ettiğini söyledi. Karahan, gelişmeyi sıkı para politikası duruşunun talep ve fiyatlama davranışları üzerindeki etkisinin bir yansıması olarak değerlendirdi.
Enerji Fiyatları Öne Çıkıyor
Karahan, 2026 yılında enflasyonun seyrinde enerji fiyatlarının öne çıktığını belirtti. Eylül itibarıyla enerji grubu dışında tüm gruplarda yıllık enflasyonun geçen yıla göre gerilediğini aktaran Karahan, hizmet grubunda yıllık enflasyonun 7 puan azalarak yüzde 37,7’ye indiğini söyledi.
Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda da yıllık enflasyonun geçen yılki yüzde 36,1 seviyesinden yüzde 27,6’ya gerilediğini belirten Karahan, tarımsal üretimdeki toparlanmanın bu görünümü desteklediğini ifade etti. Bununla birlikte küresel tarımsal emtia fiyatları ve iklim koşullarına ilişkin risklerin yakından izlendiğini kaydetti.
Temel mallarda yıllık enflasyonun yüzde 19,9’dan yüzde 15,9’a gerilediğini belirten Karahan, jeopolitik gelişmeler kaynaklı maliyet artışlarına rağmen bu alandaki ılımlı seyrin, zayıf talep koşullarının maliyet geçişkenliğini sınırladığını gösterdiğini söyledi. Enerji grubunda yıllık fiyat artışının yüzde 46,1 ile geçen yılın yaklaşık 11 puan üzerinde gerçekleştiğini aktaran Karahan, dezenflasyon sürecindeki ivme kaybının esas olarak jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerindeki etkisinden kaynaklandığını değerlendirdi.
İç Talepte Zayıf Seyir Sürüyor
Hizmet grubunun alt kalemlerinde farklılaşma görüldüğünü ifade eden Karahan, aylık kira artışlarının son aylarda belirgin şekilde yavaşlayarak hizmet grubu genelinin altına indiğini söyledi. Eğitim hizmetlerindeki artışların ise Eylül’de öngörülenden yüksek seyrettiğini belirtti.
Enerji fiyatlarındaki yükselişin ulaştırma hizmetlerini de etkilediğini kaydeden Karahan, bu alanda yıllık enflasyonun yüzde 44 ile geçen yılın üzerinde bulunduğunu aktardı. Haberleşme hizmetlerinde de yıllık enflasyonun geçen yılki yüzde 24 seviyesinden yüzde 44’e yükseldiğini ifade etti.
Göstergelerin iç talepteki zayıf seyri teyit ettiğini belirten Karahan, önümüzdeki dönemde başta enerji fiyatları olmak üzere arz yönlü gelişmeler, talep koşulları ve beklentilerin enflasyonun seyrinde belirleyici olacağını söyledi. Yılın ilk yarısına ilişkin milli gelir verileri ile üçüncü çeyrek göstergelerinin iç talepte zayıflamaya işaret ettiğini aktaran Karahan, altın hariç Temmuz itibarıyla perakende satış büyümesinin yavaşladığını, kart harcamalarındaki çeyreklik artışın sınırlı kalmasının da talepteki yavaşlamayı teyit ettiğini belirtti.