Mustafa Cambaz’ın kimliği olmamasının gerekçeyi, Yunanistan’daki vatandaşlık sürecinin ardından Türkiye’de de uzun vade vatandaşlık statüsü kazanamamasıdır. Batı Trakya Türkü gazeteci ve foto muhabiri Cambaz, Yunanistan’da askerlik yapmayı reddetmesinin ardından Türkiye’ye gelmiştir. Referanslarda Cambaz’ın uzun yıllar “haymatlos”, yani vatansız statüsünde yaşadığı ifade edilmektedir. 15 Temmuz 2016’da şehit olduğunda da Türkiye Cumhuriyeti nüfus cüzdanına sahip değildi.
Mustafa Cambaz’ın kimliksiz yaşaması, 15 Temmuz gecesinin ardından ailesinin yaşadığı seyirde de ortaya çıkmıştır. Oğlu Alpaslan Cambaz, babasının hastanede olduğunu öğrenmeye çalışırken onun haymatlos olduğunu ve kimliği bulunmadığını anlatmıştır. Vaziyet, Cambaz’ın yaklaşık 30 yıl evli ve çocuk sahibi olmasına rağmen vatandaşlık sorununun devam ettiğini göstermektedir.
Mustafa Cambaz Kimliği Neden Yok?
Mustafa Cambaz’ın hayatındaki vatandaşlık güçlüğü, Batı Trakya’da bulunduğu yıllara dayanıyor. Türkiye’ye geldikten sonra uzun süre resmi vatandaşlık statüsü olmadan yaşamaya devam ediyor. Hâl onun Türkiye’de aile kurmasına ve gazetecilik yapmasına rağmen çözülemeyen önemli hukuki husus olarak hayatında mekan alıyor.
Cambaz, 18 Kasım 1963’te Yunanistan’ın Gümülcine kentinde küreye gelmiştir. Batı Trakya Türkü olan Cambaz, gençlik döneminde Türkiye’ye gelmiştir. Türkiye’ye gelişinde Yunanistan’daki zorunlu askerlik uygulamasının etkili olduğu dayanaklarda mekan almaktadır.
Taze Şafak’ın 15 Temmuz arşivinde konum saha bilgilere göre Cambaz, Yunan ordusunda askerlik yapmayı reddetmiştir. Yüzden doğduğu topraklardan ayrılarak İstanbul’a yerleşmiştir. Daha sonraki yaşamını Türkiye’de sürdürmüştür.
Cambaz’ın Türkiye’deki statüsü “haymatlos” olarak tanımlanmaktadır. İfade vatandaşlığı bulunmayan bireyler için istifade edilmektedir. Anadolu Ajansı tarafından 2017 yılında yayımlanan haberde de Cambaz’ın şehit olduğu ana kadar yurtsuz vaziyette bulunduğu ve pasaport ile nüfus cüzdanı olmadan yaşadığı aktarılmıştır.
Kimlik meseleyi Cambaz’ın aile hayatını da etkilemiştir. Semra Cambaz ile evlenen Mustafa Cambaz’ın Alpaslan adında oğlu olmuştur. Güncel Şafak arşivinde yer mekan oğlu Alpaslan Cambaz’ın anlatımına göre babasının kimliği bulunmadığı için 15 Temmuz gecesi hastanelerde kendisini bulmakta güçlük yaşanmıştır.
Mustafa Cambaz, Türkiye’de gazetecilik ve foto muhabirliği yapmıştır. Uzun yıllar Taze Şafak gazetesinde görev yapan Cambaz, Anadolu’daki tarihi eserleri fotoğraflamıştır. Cami ve Osmanlı mimarisi üzerine yaptığı çalışmalarla geniş fotoğraf arşivi oluşturmuştur.
Cambaz’ın vatandaşlık talebi yaşamının son evrelerinde de devam etmiştir. Güncel Şafak’ta yayımlanan metinde, doğduğu Gümülcine’ye Türk vatandaşlığı kimliğiyle dönmeyi hayal ettiği aktarılmaktadır. Kimlik sahibi olmasının ardından Yunanistan’da doğduğu toprakları ziyaret etmeyi istediği de ailesi tarafından anlatılmıştır.
15 Temmuz 2016 gecesi Cambaz, darbe girişimine karşı Çengelköy’de sokağa çıkmıştır. Çengelköy Karakolu çevresindeki olaylar sırasında vurularak hayatını kaybetmiştir. Anadolu Ajansı kayıtlarında Cambaz’ın şehit olduğu ana kadar yurtsuz hâlde bulunduğu bilgisi konum almaktadır.
Mustafa Cambaz’ın Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı ise ölümünden sonra verilmiştir. MEB tarafından yayımlanan 15 Temmuz materyallerinde Cambaz’ın şehit olduğu sırada vatansız olduğu ve 15 Ağustos tarihinde Bakanlar Kurulu kararıyla Türk vatandaşlığına alındığı bilgisi mahal almaktadır.
Nedenle “Mustafa Cambaz kimliği saik yok?” Sorusunun yanıtı, uzun yıllar devam eden vatandaşlık statüsü sorununda yatmaktadır. Cambaz, Türkiye’de yaşamını sürdürmüş, evlenmiş, çocuk sahibi olmuş ve gazetecilik yapmış olmasına rağmen şehit olduğu tarihe kadar Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına sahip değildi. Vatandaşlığı ölümünün ardından verilmiştir.