Sosyal ağ sağlayıcılarının yükümlülüklerini yeniden belirleyen düzenleme, 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Yeni uygulamayla 15 yaşını doldurmayan çocukların sosyal ağ hizmetlerinden yararlanmasının önüne geçilmesi amaçlanırken, 15 yaşını tamamlayan ancak 18 yaşından küçük kullanıcılar için çocuklara özel güvenlik ve gizlilik ayarları uygulanacak.
Yeni Hesaplarda Yaş Doğrulaması Nasıl Yapılacak?
1 Kasım’dan itibaren açılacak yeni hesaplarda sosyal ağ sağlayıcıları yaş kontrolü yapmakla yükümlü olacak. Yönetmelikte öngörülen yönteme göre bu kontrol, e-Devlet Kapısı üzerinden oluşturulan “yaş doğrulama belirteci” aracılığıyla gerçekleştirilecek.
Kullanıcılar, hesap açılışı sırasında platformun yönlendirdiği doğrulama adımında yaşlarını e-Devlet Kapısı ya da resmî mobil uygulama üzerinden teyit edecek. Doğrulama sonucunda sosyal ağ sağlayıcısı, kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığını, gerekli durumlarda ise 18 yaş eşiğine ulaşıp ulaşmadığını anlayabilecek.
Bu işlem sonucunda 15 yaşın altındaki kişilerin hesap açma talepleri reddedilecek. 15 yaşını doldurmuş, ancak 18 yaşını tamamlamamış kullanıcılar ise kendileri için belirlenen farklı hizmet koşullarına yönlendirilecek. Platformların kullanacağı ekranların ve işlem adımlarının zaman içinde duyurulması bekleniyor. Bu nedenle bütün sosyal ağlarda aynı ekran tasarımının ya da aynı işlem sırasının bulunması gerekmeyecek. Temel şart, yaş doğrulamasının yönetmelikte belirtilen yöntemle yapılması olacak.
Mevcut Hesaplar İçin Geçiş Süreci
Düzenlemenin yürürlüğe girdiği 1 Kasım’da daha önce oluşturulmuş tüm hesapların otomatik olarak kapatılması söz konusu olmayacak. Mevcut hesapların yaş doğrulamasının tamamlanması için ayrı bir geçiş takvimi uygulanacak ve kontrollerin 31 Mart 2027’ye kadar tamamlanması gerekecek.
Geçiş sürecinin sonunda 15 yaşını doldurmadığı belirlenen kullanıcıların hesapları, kendilerine bilgi verildikten sonra kapatılacak. Böylece düzenleme öncesinde açılmış hesaplar da yaş sınırının dışında bırakılmayacak. Mevcut hesap sahiplerinin doğrulama işlemlerini belirtilen son tarihe kadar tamamlaması gerekecek.
Bu takvim nedeniyle, “Bugün yaş doğrulaması yapmazsanız hesabınız kapatılacak” şeklindeki mesajlar resmî açıklamalarla örtüşmüyor. Kullanıcıların panik oluşturan iletilerde yer alan bağlantılara tıklamadan önce, söz konusu işlemin resmî kanallardan duyurulup duyurulmadığını kontrol etmesi gerekiyor.
15-18 Yaş Grubuna Uygulanacak Kurallar
Yönetmelik, 15 yaşını tamamlayan çocukların sosyal ağları kullanmasını tamamen yasaklamıyor. Ancak 18 yaşından küçük kullanıcılar, yetişkinlerden farklı olarak çocuklara yönelik ve ayrıştırılmış hizmet koşullarından yararlanacak.
Bu hesaplar varsayılan olarak gizli olacak. Kullanıcıların canlı yayın açmasına izin verilmeyecek ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek. Mesajlaşma özelliği de sınırlandırılacak; çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek. Bunun yanı sıra takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara gösterilmeyecek.
Gizlilik, iletişim, içerik sunumu ve algoritmalar bakımından uygulanacak özel önlemlerin, 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşına ulaşmamış kullanıcıların hesaplarında varsayılan olarak devreye alınması gerekecek.
Ebeveyn Kontrol Araçları
Düzenlemeyle sosyal ağ şirketlerine ebeveyn kontrol araçları sunma yükümlülüğü de getiriliyor. Bu araçlar üzerinden ebeveynlerin çocuklarının hesap ayarlarını kontrol edebilmesi, platformda geçirilen süreyi sınırlandırabilmesi ve ücretli işlemleri denetleyebilmesi hedefleniyor.
Ebeveyn denetimi yalnızca ekran süresinin izlenmesiyle sınırlı tutulmayacak. Çocukların hesap güvenliği ve platform içindeki harcamaları da bu kontrol araçlarının kapsamına girecek. Sosyal ağ sağlayıcılarının, söz konusu imkânları kullanıcıların erişebileceği şekilde sunması gerekecek.
Hangi Platformlar Kapsamda?
Yönetmelik, Türkiye’den erişilebilen yerli ve yabancı sosyal ağ sağlayıcılarını kapsıyor. Instagram, Facebook, TikTok, YouTube ve X bu çerçevede öne çıkan platformlar arasında bulunuyor.
Mevzuatta uygulamaların tek tek sıralandığı kapalı bir yasak listesi yer almıyor. Bir hizmetin düzenleme kapsamına girip girmediği, sosyal ağ sağlayıcısı tanımına uygun olup olmadığına göre belirlenecek.