ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler (BM) 81. Genel Kurulu marjında Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi üyesi ülkeler ile bölge ülkelerinin liderleriyle toplantı gerçekleştirdi.
Toplantıya Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi üyesi ülkelerden temsilcilerin yanı sıra Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Suriye Devlet Başkanı Ahmed eş-Şara, Katar Emiri Şeyh Temim bin Hamad Al Sani, Ürdün Kralı II. Abdullah ve Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi de katıldı.
Salona girişinde Cumhurbaşkanı Erdoğan’la selamlaşan Trump, Erdoğan hakkında “Kendisi zorlu bir adam ama onu yine de seviyorum. En çetin adam bu ama onu yine de seviyorum” ifadelerini kullandı.
Trump’tan Erdoğan’a övgü
Konuşması sırasında Erdoğan’ı işaret eden Trump, bir yıl önce BM toplantıları kapsamında Gazze’deki savaşı sona erdirme amacıyla bir araya gelen liderlerin büyük ölçüde aynı kişiler olduğunu söyledi.
Trump, “Neredeyse aynı yüzler buradaydı. Hemen şuradaki dostum da dahil. Kendisi Türkiye’den. Çetin cevizdir. Umarım tercümanlar söylediklerimi doğru çeviriyordur ama kendisi harika biri. Harika bir adam, öyle değil mi? Kendisi benim dostum” dedi.
Gazze’de savaşın o dönemde tüm şiddetiyle sürdüğünü ve sona ereceğine dair işaret bulunmadığını belirten Trump, o toplantıda kaydedilen ilerlemenin ardından birkaç hafta içinde tarihi bir barış anlaşmasına ulaşıldığını savundu. Trump, bu süreçte yüz binlerce kişinin hayatının kurtarıldığını ifade etti.
BM Güvenlik Konseyi’nin 20 maddelik Gazze Barış Planı’nı onayladığını ve bunun ardından Barış Kurulu’nun kurulduğunu hatırlatan Trump, toplantıya katılan ülkelere teşekkür etti. Bu ülkelerin Gazze’nin yeniden ayağa kaldırılması ve bölge halkına yardım edilmesi amacıyla milyarlarca dolar harcadığını söyleyen Trump, “Asıl amaç, her şeyden önce insanlara yardım etmekti. Gazze halkına yardım etmekti. Ve bu gerçekten olağanüstü oldu” diye konuştu.
İran’la anlaşma mesajı
Konuşmasına İran’a ilişkin değerlendirmelerle başlayan Trump, Başkanlık Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner’in İran’la anlaşma konusunda önemli bir görüşme yaptığını söyledi.
Görüşmenin arabulucular aracılığıyla gerçekleştirildiğini belirten Trump, “Çok verimli bir görüşme yaptılar. Bakalım ne olacak. Bir süredir arabuluculuk yapıyorlar. Bir anlaşmaya varılması yönünde güçlü bir ivme olduğunu düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
ABD’nin İran’ı “fena halde sarstığını” söyleyen Trump, İran ekonomisinin kötü durumda olduğunu savundu. Trump, İran halkı için iyi bir sonuç ortaya çıkmasını umduğunu belirterek, diğer seçeneğin hiç kimse açısından kabul edilebilir olmadığını dile getirdi.
İran’ın askeri kapasitesinin büyük bölümünün imha edildiği yönündeki açıklamalarını yineleyen Trump, “Silah fabrikalarının yüzde 90’ından fazlasını, 450 balistik füze depolama tesisini ve 800 insansız hava aracı depolama tesisini yok ettik. Hâlâ ellerinde bir miktar var ama çok fazla değil” dedi.
İran’ın ekonomik açıdan da ağır kayıplar yaşadığını öne süren Trump, ülkeyi finansal olarak tecrit etme ve baskıyı artırma yönünde adımlar atıldığını söyledi. Trump, İran’ın bir ülke olarak varlığını sürdürmesini sağlayacak fırsatın bir noktadan sonra kalmayabileceğini belirtti.
Hürmüz Boğazı açıklaması
ABD Donanması’nın Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş yollarını mayınlardan temizlediğini ve petrol akışını kolaylaştırdığını ifade eden Trump, Körfez’den çıkarılan 1 milyar varilden fazla petrole refakat ettiklerini açıkladı.
Boğazdan her gece 25 ila 30 gemi geçirdiklerini söyleyen Trump, İran’a şimdiye kadar görülmüş en güçlü ablukanın uygulandığını ve bu operasyona “çelik duvar” adını verdiklerini belirtti.
Trump, ABD’nin faaliyetlerinin büyük bölümünün İran’ın nükleer silah sahibi olmasını engellemeye yönelik olduğunu savundu. İran’daki nükleer tesislerin vurulduğunu belirten Trump, Kazma Dağı’nda yeniden faaliyet görülmesi halinde buranın da hedef alınacağını söyledi.
İran’la yaşanan çatışmaların, bölgenin enerji ihracatında alternatif güzergâhlara duyulan ihtiyacı ortaya koyduğunu dile getiren Trump, Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru ile petrol sevkiyatını kolaylaştıracak boru hatları ve diğer bağlantıları desteklediklerini aktardı.
İran’la mevcut durumun ara seçimlerin hemen ardından sona erebileceğini düşündüğünü söyleyen Trump, bu ülkenin adım atmak için seçim sonuçlarını beklediğine inandığını kaydetti. Trump, “İran tehdidini ortadan kaldıracağız. Belki bir anlaşma yapacağız. Bu iş çok ama çok hızlı bir şekilde bitecek. Öyle hızlı bitecek ki, başınız dönecek” ifadelerini kullandı.