Türkiye’de meteorolojik koşullarla doğrudan veya dolaylı biçimde bağlantılı ekstrem doğa olaylarının sayısında son yıllarda dikkat çekici bir artış yaşandı. Meteoroloji Genel Müdürlüğü verilerine göre, 2000’li yılların başında 400’ün altında seyreden meteorolojik ekstrem olay sayısı, 2026’nın ocak-eylül döneminde 1329’a çıktı.
Veriler, olay sayısının yıllar içinde istikrarlı biçimde yükseldiğini gösterdi. Ekstrem olay sayısı 2014’te 500’e ulaşırken, 2015’te 959 olarak kaydedildi. 2016’da 1313 olayla rekor kırıldı. 2017’de sayı 598’e gerilese de 2019’da 935, 2020’de 984 ve 2021’de 1024 olay tespit edildi. Böylece meteorolojik ekstrem olayların yıllık sayısı ilk kez 2021’de 1000’i aştı.
Artış sonraki yıllarda da sürdü. 2022’de 1030, 2023’te 1475 olayla yeni rekor kırılırken, bu sayı 2024’te 1257, 2025’te ise 1011 oldu. 2026’nın ilk dokuz ayında kaydedilen 1329 olay, yıl tamamlanmadan önce dahi yüksek seviyeye ulaşıldığını ortaya koydu.
Şiddetli Yağış Ve Seller İlk Sırada
2014 ve sonrasında yaşanan olayların dağılımında çoğunlukla şiddetli yağış ve seller öne çıktı. 2014, 2017 ve 2021’de fırtına ile hortum; 2016’da sıcak hava dalgası; 2025’te ise fırtına en yüksek payı alan olay grupları oldu. 2015, 2018, 2019, 2020, 2023, 2024 ve 2026’da ise şiddetli yağış ve seller başı çekti.
2014’te olayların yüzde 36’sını fırtına ve hortum oluşturdu. Bu olaylarda 6 kişi yaşamını yitirdi. Şiddetli yağış ve sellerin payı yüzde 35 olurken 8 kişi hayatını kaybetti. Dolu yüzde 15, kuvvetli kar yüzde 5, yıldırım yüzde 4 ve don yüzde 3 oranında görüldü. Yıldırım olaylarında 11 kişi yaşamını yitirdi.
2015’te şiddetli yağış ve sel yüzde 26, fırtına yüzde 25, dolu yüzde 12, sıcak hava dalgası yüzde 11 ve şiddetli kar yüzde 8 oranında gerçekleşti. Aynı yıl lodos nedeniyle birkaç kişi, yıldırım sonucu 9 kişi, toprak kayması, sel ve kar yükü nedeniyle de birer kişi hayatını kaybetti.
Çığ, Heyelan Ve Fırtınalar Can Aldı
2016’daki olayların yüzde 43’ünü sıcak hava dalgası, yüzde 22’sini fırtına, yüzde 11’ini şiddetli yağış ve sel oluşturdu. İzmir, Niğde, Elazığ, Rize, Kayseri ve Gaziantep’te lodosun etkisiyle 11 kişi baca gazı nedeniyle zehirlendi. Ordu’da sel nedeniyle 2, Diyarbakır ve Van’da yıldırım çarpması sonucu 9, Trabzon’da heyelan nedeniyle 2, Elazığ’ın Palu ilçesinde ise çığ sebebiyle 3 kişi yaşamını yitirdi.
2017’de fırtına ve hortum yüzde 36, şiddetli yağış ve sel yüzde 31, dolu yüzde 16 oranında kaydedildi. 2018’de şiddetli yağış ve sel yüzde 39, fırtına yüzde 28, dolu ise yüzde 16’lık paya sahip oldu. 2019’da şiddetli yağış ve sel yüzde 36, fırtına yüzde 27, dolu yüzde 18 oranında gerçekleşti. Aynı yıl yıldırım, şiddetli kar, heyelan, çığ, orman yangını, kum fırtınası ve sis de görüldü.
2020’de ekstrem olayların yüzde 30’u şiddetli yağış ve sel, yüzde 27’si fırtına, yüzde 23’ü dolu oldu. Van’daki çığda 41 kişi, Giresun ve Bursa’daki sellerde 10 kişi, yıldırım olaylarında ise 2 kişi hayatını kaybetti.
2021’de fırtına ve hortum yüzde 40, şiddetli yağış ve sel yüzde 28 oranında gerçekleşti. Orman yangınlarında 3 kişi, Kastamonu, Sinop ve Bartın’daki sellerde 97 kişi yaşamını yitirdi. 2022’de şiddetli yağışların payı yüzde 33,6 olurken bunu fırtına, dolu ve kar izledi.
2023 Ve 2024’te Seller Öne Çıktı
2023’te şiddetli yağış ve sel yüzde 38, fırtına yüzde 23, dolu yüzde 16 oranında kaydedildi. Şanlıurfa’daki sel felaketinde 21 kişi hayatını kaybetti. 2024’te ise şiddetli yağış ve sel yüzde 35, fırtına yüzde 20, dolu yüzde 18 oranında görüldü. Antalya’daki selde 1 kişi yaşamını yitirdi.
2025’te fırtına yüzde 27 ile ilk sırada yer alırken, şiddetli yağış ve sel yüzde 23, dolu yüzde 17, kar yüzde 11, don yüzde 7 ve yıldırım yüzde 5 oranında gerçekleşti.
2026’nın ocak-ağustos döneminde kaydedilen 1263 olayın yüzde 33’ünü şiddetli yağmur ve seller oluşturdu. Fırtınaların payı yüzde 20, dolunun yüzde 17, toprak kaymasının yüzde 10, yoğun kar yağışının yüzde 8 oldu. Eylülde 24 şiddetli yağış ve sel, 16 fırtına, 9 heyelan, 7 dolu ve 7 yıldırım olayı kayda geçti. Ayrıca 2 orman yangını ve 1 kum fırtınası meydana geldi.