Rusya ile savaşın sürdüğü Ukrayna'da devlet bütçesine yeni gelir kaynakları oluşturulması amacıyla hazırlanan düzenlemeler parlamentoda tartışılmaya devam ediyor. Bu kapsamda yetişkin içerik üretimi, dağıtımı ve bulundurulmasına yönelik cezai yaptırımları değiştirmeyi öngören tasarı, parlamentoda yapılan ilk okumayı geçti.
Düzenlemenin gündeme gelmesinde, ülkede yetişkin içerik sektörünün önemli bir bölümünün faaliyet göstermesine rağmen mevcut hukuk sistemi nedeniyle kayıt dışı kalması etkili oldu. Tasarıyla sektörün kayıt altına alınması ve bu alandan elde edilen gelirlerin vergilendirilmesi amaçlanıyor.
Parlamentodaki ilk oylamada tasarıya 231 milletvekili destek verdi. Oylamada 8 milletvekili karşı oy kullanırken, 3 milletvekili çekimser kaldı. Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için ikinci okuma sürecinden de geçmesi gerekiyor.
Yıllık 25 Milyon Dolarlık Gelir Hesabı
Tasarının hazırlanmasında yer alan hesaplamalara göre yetişkin içerik sektörünün vergilendirilmesi, Ukrayna devlet bütçesine her yıl yaklaşık 25 milyon dolarlık ek gelir sağlayabilir. Bu gelir beklentisi, savaş nedeniyle savunma harcamalarının arttığı ülkede tasarının öne çıkan gerekçelerinden biri olarak gösteriliyor.
Milletvekili ve tasarının ortak yazarlarından Yaroslav Zhelezniak, söz konusu verginin savaş dönemindeki savunma harcamalarına katkı sunabileceğini belirtiyor. Zhelezniak'ın hesabına göre yaklaşık 25 milyon dolarlık gelir, 30 bin civarında askeri İHA'nın maliyetini karşılayabilecek büyüklükte.
Ancak bu hesaplama, Ukrayna hükümetinin tasarı kapsamında doğrudan 30 bin İHA satın alacağı anlamına gelmiyor. İHA karşılaştırması, beklenen vergi gelirinin büyüklüğünü ortaya koymak amacıyla yapılan bir değerlendirme niteliği taşıyor.
OnlyFans Gelirleri Tartışmanın Merkezinde
Ukrayna'daki dijital yetişkin içerik sektörünün ekonomik boyutunu gösteren veriler de tasarıya ilişkin tartışmalarda öne çıkıyor. Vergi verilerine göre yaklaşık 7 bin 900 Ukraynalı OnlyFans içerik üreticisi, 2023 yılında platform üzerinden 131 milyon dolardan fazla gelir elde etti.
Bu rakam, sektörün ülkede yüksek miktarda ekonomik faaliyet oluşturduğuna işaret ediyor. Buna karşın mevcut hukuk sistemi, yetişkin içerik üretimi ve dağıtımını cezai yaptırım kapsamına alıyor. Böylece platformlardan gelir elde eden kişilerin vergi yükümlülükleriyle ceza hukuku arasındaki ilişki, tartışmanın temel başlıklarından biri haline geliyor.
Vergi Beyanı Ve Ceza Riski
Tasarının savunucuları, mevcut sistemin yetişkin içerik üreticilerini hukuki bir açmazla karşı karşıya bıraktığını savunuyor. Mevzuata göre elde edilen gelirin vergi makamlarına bildirilmesi gerekirken, gelirin elde edildiği faaliyet içeriğin üretimi veya dağıtımı bakımından suç oluşturabiliyor.
Bu durum, kazançlarını beyan eden içerik üreticilerinin faaliyetlerini de resmi makamların dikkatine sunma riskiyle karşılaşmasına neden oluyor. Washington Post'un aktardığı örneklerden birinde OnlyFans içerik üreticisi Svitlana Dvornikova'nın geriye dönük yaklaşık 900 bin dolarlık vergi ödediği, ardından evine polis operasyonu düzenlendiğini söylediği belirtildi.
Dvornikova'nın yaşadığını aktardığı bu süreç, vergi ödeme yükümlülüğü ile cezai soruşturma riski arasındaki çelişkinin somut örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
Polis Ve Yargının Kaynakları Tartışılıyor
Düzenlemeyi destekleyenler, tasarının yalnızca vergi geliri açısından değerlendirilmemesi gerektiğini belirtiyor. Bu kesime göre yetişkin içerik üretimine ilişkin soruşturmalar polis, savcılık ve mahkemelerin kaynaklarını tüketiyor.
Tasarının kabul edilmesi halinde yetişkin içerik üretiminin ceza hukuku kapsamından çıkarılmasının, kolluk kuvvetlerinin insan kaçakçılığı, çocuklara yönelik cinsel istismar ve diğer ağır suçlara daha fazla kaynak ayırmasını sağlayabileceği öne sürülüyor.
Ancak düzenlemeye karşı çıkan siyasetçiler ve dini kuruluşlar da bulunuyor. Eleştirilerde toplumsal etkiler, çocukların korunması ve insan ticareti riski konularında endişeler dile getiriliyor. Washington Post'un aktardığına göre eski Başbakan Yulia Tymoshenko da tasarıya karşı çıkarak çocuk istismarı ve Ukrayna'nın yetişkin içerik sektöründeki konumuna ilişkin kaygılarını ifade etti.
Tasarının Geleceğini İkinci Okuma Belirleyecek
Parlamentoda ilk okumayı geçen tasarı henüz yasalaşmış değil. Ukrayna'da yetişkin içerik üretiminin tamamen serbest bırakıldığı bir düzenleme şu an için yürürlükte bulunmuyor. Mevcut yasa değişmediği sürece yürürlükteki cezai hükümler uygulanmaya devam edecek.
İkinci okuma süreci, düzenlemenin kabul edilip edilmeyeceği açısından belirleyici olacak. Tasarının yasalaşması halinde yetişkin içerik sektörünün hukuki statüsü ile vergilendirilmesine ilişkin önemli bir değişiklik yaşanması bekleniyor.
Ukrayna'da İHA'ların savaş alanında yoğun biçimde kullanılması ve savunma harcamaları için yüksek miktarda kaynağa ihtiyaç duyulması, tasarının mali boyutunu da öne çıkarıyor. Bu nedenle düzenleme, yalnızca hukuk ve vergi politikası çerçevesinde değil, savaş ekonomisi bakımından da uluslararası kamuoyunun dikkatini çekti.