Yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’deki faaliyetlerini düzenleyen kanun teklifi, TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonunda kabul edildi. Teklifin bir sonraki aşamada TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi bekleniyor.
Booking, Expedia ve Airbnb gibi platformları ilgilendiren düzenlemenin yasalaşması durumunda, Türkiye’de tüketicilere hizmet sunan yabancı dijital platformların faaliyetleri izin, kayıt ve denetim esaslarına bağlanacak. Platformların hukuki ve mali sorumlulukları açık biçimde belirlenecek.
Platformlara Vergi Ve Turizm Payı Yükümlülüğü
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, teklifin tüketici haklarını korumayı, kayıtlı işletmeleri gözetmeyi ve haksız rekabeti önlemeyi amaçladığını belirtti. Alpaslan, uluslararası platformların faaliyet alanları ve sorumlulukları belirlenirken kurallara aykırılık hâlinde uygulanacak yaptırımların da düzenlendiğini söyledi.
Teklifin yasalaşmasıyla birlikte platformların vergi yükümlülüklerini yerine getirmesi, izin belgesi bedelini ödemesi ve turizm payı vermesi gerekecek. Alpaslan, Türkiye turizminden gelir elde eden kuruluşların ülkenin tanıtımına katkı sunmasının kurala bağlanacağını ifade etti.
Bu kapsamda, platformlardan turizm payı alınabilmesi amacıyla 7183 sayılı Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı Hakkında Kanun’da değişiklik yapılması öngörülüyor. Dijital platformlar üzerinden gerçekleştirilen konaklama rezervasyonlarında, hizmete ilişkin KDV ve stopajın beyan edilmesi ve ödenmesinden hizmeti sunan otel sorumlu olacak.
Yurt İçi Satışlarda Komisyon Yüzde 17’yi Aşamayacak
Düzenlemeyle yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların alacağı komisyona üst sınır getirilmesi planlanıyor. Teklifin kabul edilmesi hâlinde komisyon, hizmetin vergiler hariç bedelinin yüzde 17’sini geçemeyecek.
Teklifte, yabancı platformların doğrudan satış yapabileceği hizmet alanları da sınırlandırılıyor. Buna göre platformlar doğrudan yalnızca turizm belgeli konaklama tesisleri, turizm amaçlı kiralama izinli konutlar ve uçak bileti satışları gerçekleştirebilecek.
Münhasıran seyahat acentalığı kapsamına giren diğer hizmetler ise 1618 sayılı Kanun uyarınca yetkili seyahat acentaları üzerinden sunulacak. Araç kiralama işlemleri de Ticaret Bakanlığından yetkili işletmeler aracılığıyla yapılacak.
İki Yıllık İzin Belgesi Zorunluluğu
Kanun teklifinde, yabancı dijital konaklama platformlarının Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığından iki yıl süreli izin belgesi alması şartı getiriliyor. İzin belgesi bedeli 5 milyon lira olarak belirlenirken bu tutarın her yıl yeniden değerleme oranında artırılması öngörülüyor.
İzin başvurularında dijital hizmet vergisi mükellefiyeti, vergi borcunun bulunmaması, Türkiye’de bir temsilci atanması, Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) adresinin bildirilmesi ve izin belgesi bedelinin ödenmesi şartları aranacak.
Nadir Alpaslan, temsilci ve elektronik tebligat zorunluluğuyla platformların Türkiye’deki faaliyetleri bakımından ulaşılabilir ve resmî tebligat yapılabilir bir muhatabın bulunmasının amaçlandığını belirtti.
Uyuşmazlıklarda Türk Hukuku Uygulanacak
Teklife göre, yabancı platformların faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklarda münhasıran Türk hukuku uygulanacak ve Türk mahkemeleri yetkili olacak. Böylece tüketicilerin satın aldıkları hizmetlerle ilgili hak arama süreçlerinin hukuki zemini Türkiye bakımından açık şekilde belirlenmiş olacak.
Yükümlülüklere aykırı faaliyetler için idari para cezaları ve erişimin engellenmesi yaptırımları uygulanabilecek. Teklifin Genel Kurulda kabul edilerek yasalaşması hâlinde düzenleme 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girecek.
Hâlihazırda Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı dijital konaklama platformlarının, yürürlük tarihinden itibaren üç ay içinde izin belgesi almak üzere Kültür ve Turizm Bakanlığına başvurması gerekecek. Başvuru yapmayan veya başvurusu reddedilen platformlar hakkında erişimin engellenmesine ilişkin hükümler uygulanacak.
Kanunun uygulanmasına ilişkin alt mevzuat ise Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanacak.