Hakkari’nin Yüksekova ilçesinde, doğal güzellikleriyle öne çıkan Doski Vadisi’ndeki Antep fıstığı ağaçları yıllar sonra yeniden hasat ediliyor. Köşkönü köyünde yaklaşık 50 yıl önce toprakla buluşturulan ağaçlar, bölgede yaşanan göçler ve bakım eksikliği nedeniyle bir dönem verimsiz kaldı. Köye dönüşlerle birlikte yeniden sahip çıkılan ağaçlar, bugün ürün vermeyi sürdürüyor.
Doski Vadisi, eşsiz doğası, şelaleleri ve saklı güzellikleriyle biliniyor. Vadideki Antep fıstığı üretimi ise bölgenin tarımsal potansiyelini ortaya koyan örneklerden biri olarak değerlendiriliyor. Yüksekova’da yetişmeyeceği düşünülen ürünün, aradan geçen yıllara rağmen varlığını koruması, üretimin geliştirilmesine yönelik umutları artırıyor.
Fıstık Ağaçları 1975-1976 Yıllarında Dikildi
Köşkönü köyünde yaşayan çiftçi Mehmet Baskın, 1975-1976 yıllarında getirdiği Antep fıstığı fidelerini toprakla buluşturdu. Baskın’ın diktiği fideler zaman içinde kök salarak ağaçlara dönüştü. Bölgede yaklaşık 50 yıl önce başlayan üretim, bugün yeniden hasat aşamasına ulaştı.
Yüksekova Ziraat Odası Başkanı Perviz Geçirgen de Köşkönü köyünü ziyaret ederek Mehmet Baskın’dan çalışmalar hakkında bilgi aldı. Geçirgen, fıstık ağaçlarını yerinde inceleyerek devam eden hasat sürecini değerlendirdi. Bölgedeki üretimin, Yüksekova’da gerçekleştirilemeyeceği düşünülen tarımsal faaliyetlerin başarıyla yapılabileceğini gösterdiğini belirtti.
Geçirgen, “Şu an elimizde bulunan ürünler için aslında Gaziantep’ten bahsetmiyoruz; Hakkari’nin Yüksekova ilçesinin Köşkönü köyümüzden söz ediyoruz. İnanılması güç gelebilir ama yaklaşık 50 yıl önce bu fıstıkların ekimi yapıldı ve bugün hasadını gerçekleştiriyoruz. Hacı Mehmet Baskın ağabeyimiz o dönem bu ürünleri ekti. Farklı sebeplerden ötürü köy boşaltmaları yaşandığında bu ürünler bakımsız kaldı. Ancak köye dönüş projeleriyle birlikte çiftçilerimiz topraklarına ve ağaçlarına yeniden sahip çıkmaya başladı” dedi.
Üretim İçin Destek Çağrısı
Antep fıstığı üretiminin bölge açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu vurgulayan Perviz Geçirgen, mevcut potansiyelin doğru adımlarla değerlendirilmesi gerektiğini söyledi. Geçirgen, üretimin kırsalda istihdam oluşturabileceğini ve gençlerin büyük şehirlere göçünü azaltabileceğini ifade etti.
Geçirgen, “Bu fıstıklar, birçok ailenin istihdamına yol açabilecek ve gençlerimizin kırsal alandan büyük şehirlere göç etmesini engelleyebilecek bir potansiyele sahip. Bunun için çok umutluyuz. Üniversitelerin denetiminde menengiç ağaçlarının fıstığa dönüştürülmesi ve sayılarının artırılması durumunda bölge ekonomisine yüksek katma değer sağlanabilir. Devlet büyüklerimizden bu bölgeye yönelik çalışmaların yoğunlaştırılmasını ve bu fıstıkların profesyonel bir şekilde yetiştirilmesi için destek talep ediyoruz” diye konuştu.
Bakım Ve Budamayla Verim Artabilir
Yıllardır çiftçilik yapan Mehmet Baskın ise 1970’li yıllardan beri bölgede yaklaşık 5 ila 6 bin fıstık ağacının bulunduğunu belirtti. Baskın, yaşanan zorunlu göçler nedeniyle ağaçların uzun süre bakım göremediğini, bu süreçte bir bölümünün kuruduğunu söyledi.
Köye dönüşlerin ardından ağaçlarla yeniden ilgilenilmeye başlandığını aktaran Baskın, ürün veren ağaçların geleceği açısından bakım çalışmalarının önemine dikkat çekti. Baskın, “Ağaçlarımız yoğun meyve tutma potansiyeline sahip ancak bakım ve toplama konusunda eksiklikler yaşıyoruz. Uygun bakım, budama ve aşılama yapılması durumunda çok daha yüksek verim elde etmek mümkündür” dedi.
Doski Vadisi’ndeki Antep fıstığı ağaçları, geçmişte yaşanan göçler nedeniyle sekteye uğrayan üretimin yeniden canlandırılabileceğini ortaya koyuyor. Köşkönü köyünde sürdürülen hasat, bölgedeki tarımsal üretimin geliştirilmesi ve ağaçların daha verimli hale getirilmesi için yeni bir fırsat olarak görülüyor.