Polonya’daki Anayasa Mahkemesi krizi, 30 Ekim 2026’da alınan kararla yeni bir aşamaya taşındı. Anayasa Mahkemesi yargıcı Anna Korwin-Piotrowska, Mahkeme Başkanı Bogdan Święczkowski ile Başkan Yardımcısı Bartłomiej Sochański’nin görevlerini bir ay süreyle askıya aldı. Korwin-Piotrowska, kararın ardından mahkemenin yönetimini üstlendiğini açıkladı.
Karar, Varşova’daki Anayasa Mahkemesi çevresinde siyasi ve hukuki gerilimi artırdı. Mahkemenin mevcut yönetimi, Korwin-Piotrowska’nın böyle bir yetkiye sahip olmadığını savunarak kararı tanımadı. Kurumun resmi hesabından yapılan açıklamada Święczkowski’nin hâlen mahkeme başkanı, Sochański’nin ise başkan yardımcısı olduğu belirtildi. Aynı açıklamada Korwin-Piotrowska’nın Anayasa Mahkemesi yargıcı olmadığı ileri sürüldü.
Hükümet çevreleri ve kararı destekleyen hukukçular ise Korwin-Piotrowska’nın yeni seçilen yargıçlar arasında en uzun yargıçlık kıdemine sahip olduğunu ve bu nedenle mahkemenin yönetimini üstlenebileceğini savunuyor. Bu görüş, 2016 tarihli yasal düzenlemeye dayandırılıyor. Böylece mahkemenin yönetimi konusunda aynı kurum içinde iki farklı hukuki yaklaşım ortaya çıktı.
Korwin-Piotrowska’nın Aldığı Karar
Anna Korwin-Piotrowska, 30 Ekim 2026’da Bogdan Święczkowski ve Bartłomiej Sochański’nin görevlerini bir ay süreyle askıya aldı. Polonya Radyosu’nun aktardığı bilgilere göre Korwin-Piotrowska, yeni seçilen yargıçlar arasındaki kıdemi nedeniyle mahkemenin yönetimini üstlendi.
Mevcut mahkeme yönetimi ise bu adımın hukuki dayanağını kabul etmedi. Resmi açıklamada Święczkowski’nin görevini sürdürdüğü, Sochański’nin de başkan yardımcısı olduğu ifade edildi. Korwin-Piotrowska’nın yargıç olarak kabul edilmediği yönündeki açıklama, Anayasa Mahkemesi içindeki bölünmenin boyutunu ortaya koydu.
Mahkeme Çevresinde Güvenlik Önlemleri
Kararın ardından Varşova’daki Anayasa Mahkemesi çevresinde polis görevlendirildi. Polonya Radyosu’na göre güvenlik önlemleri, Korwin-Piotrowska’nın yargıçların ve mahkeme çalışanlarının güvenliğine yönelik olası tehditler bulunduğunu bildirmesinin ardından alındı. Polis ekipleri mahkeme çevresinde görev yaptı ancak binaya girmedi.
Gece saatlerinde mahkeme önünde protestolar düzenlendi. Associated Press’in haberine göre gösteriler sırasında üç kişi gözaltına alındı.
Anna Korwin-Piotrowska Kimdir?
1 Kasım 1969 doğumlu Anna Korwin-Piotrowska, Wrocław Üniversitesi Hukuk Fakültesinden mezun oldu. Polonya Adalet Bakanlığının resmi biyografisine göre meslek hayatının büyük bölümünü Opole bölgesindeki mahkemelerde geçirdi. Hukuk, ticaret ve arabuluculuk alanlarında görev yapan Korwin-Piotrowska, özellikle ekonomik uyuşmazlıklar ve arabuluculuk uygulamalarındaki çalışmalarıyla öne çıktı.
Korwin-Piotrowska, 1995-1997 yılları arasında yargıçlık stajını tamamladı. 20 Ekim 1997’de adli değerlendirme görevine atandı. Polonya Cumhurbaşkanı tarafından 25 Ocak 1999’da Kędzierzyn-Koźle Bölge Mahkemesi yargıçlığına getirildi.
2003 yılında Kędzierzyn-Koźle Bölge Mahkemesi başkanlığına atanan Korwin-Piotrowska, bu görevi 2009’a kadar sürdürdü. Bu dönemde arabuluculuğun yaygınlaştırılması için çalışmalar yaptı. 2006’da Opole Bölge Mahkemesi yargıçlığına atandı; 2012-2017 yılları arasında aynı mahkemenin başkan yardımcısı olarak görev yaptı.
2017’de Görevden Alındı
Korwin-Piotrowska, Adalet Bakanlığının mahkeme yöneticilerine yönelik değişiklikleri sırasında 2017’de Opole Bölge Mahkemesi Başkan Yardımcılığı görevinden alındı. Sejm’de yayımlanan resmi özgeçmişte kararın kendisine faksla bildirildiği kaydedildi. Korwin-Piotrowska bu süreci Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne taşıdı ve 2022’de Polonya devletiyle uzlaşmaya varıldığı belirtildi.
Polonya’daki THEMIS Yargıçlar Derneği’nin kurucuları arasında yer alan Korwin-Piotrowska, Sejm kayıtlarına göre 2024’te derneğin yönetim kurulu başkanlığını yaptı. 21 Ekim 2024’te Adam Bodnar tarafından Opole Bölge Mahkemesi Başkanlığına atandı. Atama altı yıllık dönem için gerçekleştirildi.
Anayasa Mahkemesi Üyeliği Ve Yemin Krizi
Korwin-Piotrowska, 2026’da Polonya Parlamentosu Sejm tarafından Anayasa Mahkemesi üyeliğine seçildi. Ancak Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki, yeni seçilen yargıçların yemin sürecini tamamlamadı. Hükümet ve bazı hukukçular seçilen yargıçların göreve geldikleri andan itibaren yetkili olduğunu savunurken Cumhurbaşkanlığı ve mahkemenin mevcut yönetimi farklı bir hukuki yorum benimsedi.
Bu nedenle 30 Ekim’deki karar, yalnızca iki yöneticinin görevden uzaklaştırılması tartışmasıyla sınırlı kalmadı. Gelişme, Polonya Anayasa Mahkemesi’nde kimin hukuken yetkili olduğu ve kuvvetler ayrılığının nasıl işleyeceği sorularını yeniden gündeme getirdi.