Sonbahar yağışlarının ardından doğada mantarların artması, beraberinde zehirlenme riskini de gündeme getirdi. İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Çetin, doğadan toplanan mantarların tüketilmemesi konusunda uyarıda bulunarak, zehirli ve zehirsiz türlerin dış görünüşe bakılarak ayırt edilmesinin mümkün olmadığını söyledi.
Mantar zehirlenmelerinin mevsimsel yağışlara bağlı olarak özellikle ilkbahar ve sonbahar aylarında daha sık görüldüğünü belirten Uzm. Dr. Mustafa Çetin, halk arasında yaygın olan bazı yanlış inanışların ciddi sonuçlara yol açabileceğini ifade etti.
Çetin, şapkalı mantarların içerdiği zehirli maddelerin pişirme sırasında ortadan kalkmadığını ve mantarın dış hatlarının incelenmesinin de güvenilir bir yöntem olmadığını vurguladı. Doğadan toplanan mantarların tüketilmesinin geri dönüşü olmayan sağlık sorunlarına, organ yetmezliğine ve ölüme neden olabileceğini belirten Çetin, “Şapkalı mantarların bünyesinde barındırdığı zehirli maddeler, sanıldığının aksine pişirmeyle veya dış hatlarının incelenmesiyle anlaşılamaz. Halk arasında doğru bilinen yanlışlara güvenilerek doğadan toplanan mantarlar, geri dönüşü olmayan sağlık sorunlarına ve doğrudan ölüme davetiye çıkarmaktadır” dedi.
İlk Saatlerde Ortaya Çıkabilen Belirtiler
Mantar zehirlenmesinin belirtilerinin tüketilen mantarın türüne göre değişebildiğini söyleyen Uzm. Dr. Çetin, bazı vakalarda bulguların tüketimden kısa süre sonra başladığını aktardı. Çetin’in verdiği bilgilere göre, mantar tüketiminin ardından ilk 2 saat içinde sersemlik, uyku hali, tansiyon düşüklüğü, bulanık görme, yüzde ve boyunda kızarma, nabızda hızlanma, ağızda metalik tat, bulantı, kusma ve terleme görülebiliyor.
Bu belirtilerin herhangi birinin ortaya çıkması halinde kişilerin zaman kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor. Zehirlenme şüphesi bulunan kişilerin belirtileri önemsememesi veya evde müdahale etmeye çalışması yerine sağlık kuruluşuna müracaat etmesinin hayati önem taşıdığı bildirildi.
6 Saatten Sonra Beliren Bulgulara Dikkat
Uzm. Dr. Mustafa Çetin, mantar tüketiminden 6 saat sonra ortaya çıkan zehirlenme tablolarının daha tehlikeli olabileceğine dikkat çekti. Bu vakalarda bulantı, kusma, ishal, yüksek ateş ve şiddetli karın ağrısı görülebiliyor. Söz konusu belirtilerin ardından doğrudan karaciğer ve böbrek yetmezliği gelişebileceği ifade edildi.
Çetin, “Mantar tüketiminden sonraki ilk 2 saat içerisinde gelişen vakalarda çoğunlukla sersemlik, uyku hali, tansiyon düşüklüğü, bulanık görme, yüzde ve boyunda kızarma, nabız hızlanması, ağızda metalik tat, bulantı, kusma ve terleme gibi semptomlar gözlenmektedir. Ancak çok daha tehlikeli olan ve 6 saatten sonra beliren zehirlenmelerde ise bulantı, kusma, ishal, yüksek ateş ve şiddetli karın ağrısını takiben doğrudan karaciğer ile böbrek yetmezliği gelişebilmektedir” diye konuştu.
Güvenli Seçenek Denetimli Kültür Mantarı
Bilinçli tüketim açısından güvenli seçeneğin ambalajlı ve denetimden geçmiş kültür mantarları olduğunu belirten Çetin, marketlerden alınan ürünlerde de son kullanma tarihinin ve ambalajın kontrol edilmesi gerektiğini söyledi. Son kullanma tarihi geçmiş, ambalajı zedelenmiş veya çürümeye başlamış kültür mantarlarının tüketilmemesi gerektiğini vurgulayan Çetin, taze kültür mantarlarının bile hassas bünyelerde alerjik reaksiyonlara ve anafilaktik şoka neden olabileceğini hatırlattı.
Çetin, “Unutulmamalıdır ki doğadan toplanan bir tek mantar bile sizi yoğun bakıma veya organ yetmezliğine götürebilir” ifadelerini kullandı.
Zehirlenme Şüphesinde Uzem’e Başvuruluyor
Bursa İl Sağlık Müdürü Uzm. Dr. Mustafa Çetin, mantar zehirlenmesinden şüphelenilen kişilerin, aynı mantarı tüketen diğer bireylerle birlikte vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurması gerektiğini belirtti. Bu kişilerin gözlem altına alınarak tedaviye mümkün olan en erken dönemde başlanmasının önemine işaret etti.
Çetin ayrıca sağlık kuruluşlarının, organ yetmezliklerine ve ölüme neden olabilecek mantar zehirlenmelerinde kullanılan panzehirin (antidot) temini ve gerekli tedavi yöntemleri konusunda T.C. Sağlık Bakanlığı Acil Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü bünyesinde hizmet veren Ulusal Zehir Merkezi’ne (UZEM) danışabileceğini aktardı. UZEM’in 114 telefon hattı üzerinden 7/24 danışmanlık hizmeti verdiği bildirildi.