Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk’ta, Veba Araştırma Enstitüsü’nde çalışan 28 yaşındaki laborant Darya Şipilova’nın hayatını kaybetmesi, bölgede veba salgını endişesine yol açtı. Şipilova, 2 Ekim gecesi Şelehov İlçe Hastanesi’nin yoğun bakım servisinde yaşamını yitirdi.
Genç laborantın ölümünün ardından sosyal medya ve yerel basında, akciğer vebası ihtimaline ilişkin iddialar gündeme geldi. Ancak Rusya Federal Tüketici Haklarının Korunması ve İnsan Refahının Gözetimi Servisi (Rospotrebnadzor), Şipilova’nın ölümünün vebadan kaynaklandığını doğrulamadı.
Rospotrebnadzor, Şipilova’ya “etiyolojisi belirlenemeyen pnömoni” teşhisi konulduğunu açıkladı. Kurum, yapılan incelemelerde genç kadının mesleki faaliyetleriyle bağlantılı herhangi bir mikroorganizmaya rastlanmadığını bildirdi.
Deney Tüpünün Kırıldığı İddiası
Veba paniğinin büyümesinde, Şipilova’nın görev yaptığı laboratuvarda yaşandığı öne sürülen olay etkili oldu. Yerel medya kaynaklarında yer alan iddialara göre laborant, 25 Eylül’de canlı biyolojik materyalle çalışma sırasında veba hastalığına neden olan Yersinia pestis bakterisini içeren bir deney tüpünü kazara kırdı.
İddiaya göre Şipilova, olaydan yaklaşık iki gün sonra rahatsızlanmaya başladı. Sağlık durumunun hızla kötüleşmesi üzerine hastaneye kaldırıldığı ve solunum yetmezliği nedeniyle yoğun bakımda tedavi altına alındığı öne sürüldü.
Ancak bu anlatım Rus sağlık makamları tarafından doğrulanmadı. Rospotrebnadzor, enstitüde patojen mikroorganizmalarla çalışıldığı sırada herhangi bir kaza meydana gelmediğini bildirdi. Kurumun açıklamaları, yerel basında yayımlanan iddialarla farklılık gösterdi.
Yaklaşık 200 Kişi Gözetim Altında
Şipilova’nın ölümünün ardından, genç kadınla temas etmiş olabilecek kişilerin belirlenmesi amacıyla çalışma başlatıldı. Yaklaşık 200 kişinin sağlık gözetimine alındığı bildirildi.
Temaslı kişilerin takip edildiği, şu ana kadar hastalık belirtisi görülmediği ve test sonuçlarının negatif çıktığı yönündeki bilgiler uluslararası basına yansıdı. Rus makamları ise İrkutsk bölgesindeki epidemiyolojik durumun istikrarlı olduğunu açıkladı.
Rospotrebnadzor ayrıca Şipilova’dan alınan numuneler üzerinde yapılan incelemelerde, ölümle mesleki faaliyetleri arasında bağlantı kurabilecek bir mikroorganizma tespit edilmediğini belirtti. Kuruma göre son 10 gün içinde enstitü çalışanları arasında bulaşıcı hastalık şikayetiyle sağlık kuruluşlarına başvuran olmadı.
İrkutsk’taki Bazı Hastanelerde Önlemler Alındı
Şipilova’nın ölümünün ardından İrkutsk kentindeki bazı sağlık kuruluşlarında karantina tedbirleri uygulandığı bildirildi. Rus yerel basınına dayandırılan haberlerde, 1, 3 ve 10 numaralı şehir hastaneleri ile İvano-Matreninskaya Çocuk Hastanesi ve bir doğum hastanesinde üç haftaya kadar sürebilecek karantina uygulamasına gidildiği aktarıldı.
Bununla birlikte, söz konusu önlemlerin kapsamı ve gerekçesi konusunda resmi açıklamalarla yerel basın haberleri arasında farklılık bulunduğu belirtildi. Şelehov’daki hastanede de özel tedbirler alındığı bildirildi.
Şelehov’da Maske Uygulaması
Şipilova’nın yaşadığı ve tedavi gördüğü Şelehov’da da önleyici uygulamalar görüldü. Kentte bazı çalışanların maske ve koruyucu ekipman kullandığı aktarılırken, Şelehov’daki İrkutsk Alüminyum Fabrikası’nda da maske kullanımına başlandığı bildirildi.
Yerel kaynaklar, bazı anaokullarında maske dağıtıldığını ve kentte koruyucu kıyafet giyen görevlilerin görüldüğünü de aktardı.
Resmi Açıklama: Epidemiyolojik Durum İstikrarlı
Veba iddialarının sosyal medyada yayılmasının ardından açıklama yapan Rospotrebnadzor, İrkutsk bölgesi ile İrkutsk ve Şelehov kentlerindeki sağlık ve epidemiyolojik durumun istikrarlı olduğunu duyurdu.
Kurum, Şipilova’nın “etiyolojisi belirlenemeyen pnömoni” nedeniyle hayatını kaybettiğini, laboratuvar incelemelerinde ise mesleki faaliyetleriyle bağlantılı bir mikroorganizma bulunmadığını ifade etti. Bu nedenle Rusya’da doğrulanmış bir veba salgınının bulunduğu şu aşamada söylenemiyor.
Veba, Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu ciddi bir enfeksiyon hastalığıdır. Hastalığın hıyarcıklı ve akciğerleri etkileyen pnömonik türleri bulunur. Yerel kaynakların laboratuvar kazası iddiası ile resmi makamların açıklamaları arasındaki fark nedeniyle, Şipilova’nın veba nedeniyle öldüğü veya bölgede salgın başladığı yönündeki ifadeler kesinleşmiş bilgi olarak değerlendirilmiyor.