Türkiye, 2026 sonbaharında alışılmışın dışında bir hava düzeniyle karşı karşıya kalabilir. Tropikal Pasifik’teki El Nino gelişiminin önümüzdeki aylarda güçlenebileceğine ilişkin tahminler, ekim, kasım ve aralık dönemine yönelik beklentileri gündeme taşıdı. Meteoroloji Uzmanı Dr. Güven Özdemir, Türkiye’de sıcaklıkların mevsim normallerinin üzerinde seyrederken bazı dönemlerde kuvvetli yağışların görülebileceğine dikkat çekti. Uzmanlar, uzun vadeli tahminlerin kesin hava durumu uyarısı anlamına gelmediğini ve gelişmelerin güncel meteorolojik verilerle takip edilmesi gerektiğini vurguluyor.
El Nino, Pasifik Okyanusu’nun ekvatoral kesiminde deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla oluşan geniş ölçekli bir iklim olayıdır. Atmosfer dolaşımını etkileyerek dünyanın farklı bölgelerinde sıcaklık ve yağış düzenlerini değiştirebilir. Ancak Türkiye üzerindeki etkileri doğrudan ve tek başına belirleyici değildir; Akdeniz, Atlantik ve bölgesel basınç sistemleri de hava koşullarında önemli rol oynar.
Süper El Nino Türkiye’yi Nasıl Etkileyecek?
2026-2027 dönemindeki El Nino’nun çok güçlü olaylardan birine dönüşebileceği yönündeki senaryolar, sonbahar ve kış aylarına ilişkin hava tahminlerinde dikkatle izleniyor. “Süper El Nino” ifadesi, deniz yüzeyi sıcaklıklarının belirli bir eşik üzerinde olağanüstü yükseldiği güçlü olaylar için kullanılan yaygın bir tanımlama olarak öne çıkıyor. Bununla birlikte, mevcut tahminler olayın kesin olarak bu seviyeye ulaşacağını göstermiyor.
Ekim ayında yağışlar ve sıcaklıklar nasıl olacak?
İstanbul Aydın Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Meteoroloji Uzmanı Dr. Güven Özdemir, özellikle ekim ayının dikkat çekici olabileceğini belirtti. Özdemir’in değerlendirmesine göre, mevsim normallerinin üzerinde sıcaklıklarla birlikte yağışlı sistemlerin etkili olması, klasik anlamda serin ve sürekli yağışlı bir sonbahardan farklı bir tablo oluşturabilir.
Uzman, Copernicus’un mevsimsel tahminlerinde Avrupa’nın güney ve batısına yönelik yağış sinyalleri bulunduğunu, Türkiye için de ekim ayındaki yağış beklentilerinin takip edilmesi gerektiğini ifade etti. Bu tahminler, belirli bir ilde veya tarihte kesin olarak sel yaşanacağı anlamına gelmiyor.
Sıcak denizler kuvvetli sağanak riskini artırabilir
Özdemir, Akdeniz’deki yüksek deniz suyu sıcaklıklarının buharlaşmayı artırarak atmosfere daha fazla nem sağlayabileceğini anlattı. Balkanlar üzerinden soğuk hava kütlelerinin gelmesi halinde, nemli ve sıcak havanın yükselmesiyle kuvvetli yağışlara uygun koşullar oluşabileceğini belirtti.
Bu tür atmosferik karşılaşmalar, özellikle kısa sürede yoğun yağış bırakan sistemler açısından önem taşıyor. Ancak yağışın şiddeti, süresi ve hangi bölgede etkili olacağı; rüzgâr, basınç, nem ve yerel atmosfer koşullarına bağlı olarak değişiyor.
Özdemir’in değerlendirmelerinde ekim ayının yanı sıra kasım ayının ikinci yarısı da yakından takip edilmesi gereken dönemler arasında yer aldı. El Nino’nun ekim, kasım ve aralık aylarında güçlenme olasılığı, bu dönemdeki atmosferik gelişmelerin önemini artırıyor.
Buna karşın kasım ayının belirli günleri için bugünden kesin bir yağış veya fırtına tahmini yapılması mümkün değil. Uzun vadeli modeller genel eğilimleri gösterirken, kuvvetli yağışların nerede ve ne zaman oluşacağı kısa ve orta vadeli tahminlerle daha güvenilir biçimde belirlenebilir.
El Nino’nun Türkiye üzerindeki etkisi, Pasifik’teki değişimlerin doğrudan ülkeye taşınması şeklinde gerçekleşmiyor. Kuzey Atlantik salınımı, jet akımları, Azor yüksek basıncı, İzlanda alçak basıncı ve Akdeniz’deki deniz sıcaklıkları gibi faktörler Türkiye’nin hava düzeninde etkili oluyor.
Bu nedenle bir bölgede sıcak ve kurak koşullar yaşanırken başka bir bölgede kuvvetli sağanaklar görülebilir. El Nino’nun güçlü olması, Türkiye’nin tamamında aynı anda aşırı yağış veya sıcaklık yaşanacağı anlamına gelmez.
Sonbahar döneminde özellikle ani sağanak, sel ve su baskını risklerine karşı Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün güncel tahmin ve uyarılarının takip edilmesi önem taşıyor. Mevsimsel tahminler hazırlık açısından yol gösterici olsa da günlük yaşamı etkileyen kararların resmi kısa vadeli hava durumu uyarılarına göre alınması gerekiyor.
Uzmanların değerlendirmeleri, Türkiye’de sonbaharın sıcaklık ve yağış açısından dalgalı geçebileceğine işaret ediyor. Ancak “Süper El Nino Türkiye’yi kesin vuracak” şeklindeki ifadeler, mevcut bilimsel belirsizlikleri yansıtmıyor. Önümüzdeki aylarda yayımlanacak güncel iklim ve meteoroloji raporları, olası etkilerin daha net anlaşılmasını sağlayacak.